Soldaat van Oranje herdenkt Tweede Wereldoorlog
Door Elke Lodewijks en Anna Stam

Theater na de Dam organiseert elk jaar theatervoorstellingen in het teken van de Tweede Wereldoorlog. Eerst is er de herdenking op de Dam en naderhand kun je de herdenking vervolgen in een willekeurig theater in Amsterdam. In de piste van Theater Carré speelde 4 mei de voorstelling ‘Als wij niets doen’ met onder andere de cast van Soldaat van Oranje.

Anne Will Blankers, die eerder op het toneel van Soldaat van Oranje stond als koningin Wilhelmina, trapte af met een gedicht. Vervolgens kreeg Carlijn Vis het woord; zij schreef de roman Vrij Spel. Dit boek is gebaseerd op de belevenissen van haar oma, Ellis Brandon, de laatste vrouwelijke Engelandvaarder die nog in leven is. Vis las een fragment uit haar boek, in het bijzijn van haar oma die naast haar zat. Helaas kwam Brandon niet zelf aan het woord, wat de avond extra speciaal had gemaakt.

Na een aantal beelden uit de oorlog, dat op een groot scherm verscheen, ondersteund door het orkest, was het de beurt aan de cast van de musical Soldaat van Oranje. Matteo van der Grijn was heel even terug van weggeweest en kroop eenmalig weer in de rol van verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema. Samen met oude en nieuwe collega’s bracht hij het lied ‘Nooit Meer’ ten gehore. Ook Bart de Vries, die in de musical Van ’t Sant speelt, sprak het publiek toe. Vervolgens zongen verschillende castleden ‘Wolk In de Verte’. Na een gedicht van Anne Wil Blankers volgde het prachtige nummer ‘Als Wij Niets Doen’.

Twee indrukwekkende optredens volgden van Loes Haverkort en Linde van den Heuvel. Trudy de Jong (momenteel in de musical Koningin Wilhelmina) vertelde vervolgens een aangrijpend verhaal over treinen, die door de oorlog ineens een hele andere betekenis kregen. Bram de Vries, het zoontje van acteur Bart de Vries, las het gedicht over de Joodse goochelaar Ben Ali Libi voor, geschreven door Willem Wilmink. Erg aandoenlijk en symbolisch: de geschiedenis wordt doorverteld, generatie op generatie. De herdenking werd afgesloten door alle castleden met een reprise van ‘Als Wij Niets Doen’, wat keer op keer voor kippenvel zorgt.

Het was bijzonder om een glimp op te vangen van Soldaat van Oranje zonder het enorme decor, een niet onbelangrijk onderdeel van de voorstelling. Toch bleef, al was het maar een klein deel uit het stuk, de voorstelling overeind staan. De liedjes uit de musical, de gedichten en videobeelden vormden stof tot nadenken. De geschiedenis kan nog zo vaak doorverteld worden; we zullen nooit weten hoe het écht was in de Tweede Wereldoorlog.

Informatie: www.theaternadedam.nl.

Foto: Joris van Bennekom
.