De Man van Taal of de magie van het woord
Door Sophie Peirsman

Een fluorescerend groene worm, een balletdanseres in roze tutu, een reuze-GSM als enige decor en een reeks knotsgekke liedjes zijn misschien niet meteen de ingrediënten die je verwacht van een educatieve voorstelling. Kunstlab AveLinks ging de uitdaging toch aan.  En met succes.

Enkele eeuwen geleden stelde Descartes dat het taalvermogen toestaat een absolute scheidingslijn te trekken tussen mens en dier. Een idee die door schrijvers Wim Geysen en Peter van Gucht op ludieke wijze werd opgepikt in De Man van Taal. De kinderbewerking van het oorspronkelijke stuk ging op 22 oktober in première en vertelt het verhaal van een “Wormeling”, die hopeloos verliefd wordt op een balletdanseresje. Om haar hart voor zich te winnen, moet de Wormeling leren om uitdrukking te geven aan zijn gevoelens. En welk adequater middel dan het woord kan je daarvoor bedenken? Zo staat de Wormeling aan het begin van een avontuur, dat hem in contact zal brengen met letters, woorden, zinnen en… verhalen.

De Man van Taal is educatief theater. Het oorspronkelijke stuk werd geschreven in opdracht van de gemeentelijke bibliotheek van Brasschaat. Deze adaptatie voor kinderen heeft als doel acht- tot twaalfjarigen op een andere manier in contact te brengen met het fenomeen van taal en literatuur. De val waarin een overgroot deel van de schoolvoorstellingen dreigt te lopen, wordt in De Man van Taal handig ontweken. Hier geen moraalridders en belerende monologen, wel een absurd sprookje boordevol originele vondsten.

De voorstelling vangt aan met de muzikale getuigenis van een schrijver, geveld door een writer’s block. Wanneer hij in therapie gaat om zijn “angst voor het witte blad” te bestrijden, krijgt hij plots inspiratie. Hij is het die de kinderen zijn gloednieuwe verhaal over de Wormeling zal vertellen. Peter van Gucht, die de schrijver vertolkt, is niet lichamelijk aanwezig op het podium, maar doet zijn verhaal in videobeelden, geprojecteerd op een grote GSM. Daardoor duurt het net iets te lang voor de eigenlijke actie op de scène begint, en dreigen de kleinsten even hun aandacht te verliezen. Maar zodra Dieter Verhaegen in de rol van de Wormeling uit zijn cocon breekt, worden kinderen én volwassenen meegesleept in zijn knotsgekke zoektocht naar het woord. De musicalacteur, onder meer bekend van Romeo en Julia, komt bijzonder geestig uit de hoek. Als je personage niet kan spreken, moet je als acteur wel beschikken over een uiterst expressieve mimiek. Vooral in de scène waarin de worm de verschillende letters leert kennen, geeft Dieter Verhaegen blijk van een groot komisch talent. Zijn muze, gespeeld door Lies Mahy, is een kleinere rol beschoren. Danseres van opleiding, onderscheidt zij zich vooral dankzij haar enorme lenigheid. En ook zij gaat moeiteloos op in de sfeer van het doldwaze verhaal.

Een voorstelling over taal zonder woordspelletjes, het is als een café zonder bier. De schrijvers van De Man van Taal goochelen erop los met woorden en zinnen. Ze spelen vooral lustig met de grenzen tussen letterlijk en figuurlijk taalgebruik. De Wormeling neemt een taalbad in een rubberen kinderbadje en delft de hele woordenschat op uit het zand. Wanneer hij het in Keulen hoort donderen, krijgt de toeschouwer ter illustratie ook te horen hoe een donderslag in Keulen precies klinkt. Deze originaliteit maakt van de kindervoorstelling een feest voor jong en oud. Slechts de scène waarin de Wormeling de magie van het boek ontdekt en fragmenten voorleest uit legendarische jeugdverhalen, is iets te langgerekt. Voor de volwassenen en jong-volwassenen in het publiek roepen een aantal van deze fragmenten ongetwijfeld jeugdnostalgie op, maar de meeste kinderen van acht moeten nog ingewijd worden in de wereld van auteurs als Jan Terlouw en C.S. Lewis. Gelukkig is er het grote voorleestalent van Dieter Verhaegen om de kinderen te boeien, maar het voorkomt niet dat deze scène net iets te expliciet het jonge publiek wil aanzetten tot lezen. Een nobele doelstelling. Of de kinderen ook werkelijk naar de boeken zullen grijpen na het zien van deze voorstelling? We kunnen maar optimistisch zijn. Wel is zeker dat ze een heerlijke tijd zullen beleven met de avonturen van De Man van Taal.

Foto’s: Kunstlab AveLinks